Trichormus variabilis K-31
Cyanobacteria › Cyanophyceae › Nostocales › Trichormus

Сипаттамасы
Қабылдау және бөліп алу тарихы
- Шыққан елі: Қазақстан Республикасы
- Оқшаулау орны: Авангард ауылы, Жаңақорған ауданы, Қызылорда облысы
- Тіршілік ету ортасы: күріш алқаптары мен су экожүйелері
- Бөліп алғандар: Садвакасова А.К., Заядан Б.К., Қосалбаев Б.Д., Бауенова М.О. Әл-Фараби атындағы ҚазҰУ-дың биотехнология зертханасында
- Коллекцияға түскен жылы: 2022
- Соңғы анықтама: Садвакасова А.К., Заядан Б.К., Қосалбаев Б.Д., Бауенова М.О., 2023 ж.
- Бөліп алу тәсілі: табиғи үлгінің жинақтау әдісімен алынған дақылды микробиологиялық әдіспен біртіндеп себу арқылы бөліп алынды.
- Генетикалық ерекшеліктері: Табиғи түр
- Штаммның жағдайы: Аксенді
Морфологиясы мен құрылымы
Трихомалары дара, жіпше тәрізді, түзу немесе сәл иілген. Вегетативті жасушалары цилиндр тәрізді, бөшке тәрізді немесе шар тәрізді, бозғылт көк, ашық көк немесе зәйтүн-жасыл түсті; кейде газ вакуольдері немесе түйіршікті құрам байқалады. Терминальды жасушалары сәл ұзарған, вакуольденбеген. Гетероцисталары интеркалярлы, дара, сопақша немесе шар тәрізді, вегетативті жасушалардан сәл ірі; орта сарқылған кезде өсірудің 8–15 тәулігінде түзіледі. Акинеталары шар тәрізді, дара, екі гетероцистаның арасында орналасады. Көбеюі гормогониялар арқылы жүреді. Қатты ортада шырышты колониялар түзеді; сұйық ортада шырышты аморфты шоғырлар түзіп, тұнбаға түседі және колба қабырғаларына жабыса өседі.
Өсіру жағдайлары
- Қоректік орталар: Аллен, BG-11, Chu-10, Болд (сұйық және агарланған)
- Температура: 25–28 °C
- Жарықтандыру қарқындылығы: 30–40 мкмоль фотон/м²/с
- Жарық режимі: 16:8 сағ (жарық/қараңғылық)
- pH: 7,0–7,5
Физиологиялық ерекшеліктері
Мезофильді гетероцисталы азотфиксациялаушы цианобактерия. Орта сарқылған жағдайда гетероцисталар мен акинеталарды белсенді түзеді. Азотфиксация тәжірибелерінде зерттелген штаммдар арасында ацетиленді этиленге дейін тотықсыздандыру белсенділігі ең жоғары болды — 3,57 ± 0,26 нмоль этилен мг⁻¹ құрғақ масса сағ⁻¹.
Ұзақ мерзімді сақтау шарттары
агарланған минералды BG-11 ортасында 20 ± 2 °C температурада және әлсіз жарықтандыру жағдайында (300–500 люкс) сақталады. Сақтаудың ең ұзақ мерзімі — 2–3 ай.
Депонирлеуге қатысты ақпарат
Штамм ҚР БҒМ ҒК «Республикалық микроорганизмдер коллекциясы» ШЖҚ РМК-ға депонирленген. Депонирлеу күні: 20.10.2021. Тіркеу нөмірі: RKM-0967
Генетикалық ақпарат
16S rRNA генінің фрагменті амплификацияланған. BLAST бойынша Trichormus variabilis түрімен ұқсастығы 99–100%. Филогенетикалық ағаш MEGA 6 бағдарламасында Neighbor-Joining әдісімен, Kimura-2-Parameter моделі бойынша құрылған; сыртқы топ ретінде Chlorella antarctica KU291887.1 алынған. GenBank нөмірі: MZ079356.
Қолданылу аясы
Штамм эксперименттік зерттеулерде қолданылады. Биотыңайтқыштар жасау, топырақты азотпен байыту, ауыл шаруашылығы дақылдарының өнімділігін арттыру, биоремедиация және альгоцианобактериялық биоқабықшалар қалыптастыру үшін перспективалы.
Библиография
- Sadvakasova A.K. et al. Influence of Mo and Fe on Photosynthetic and Nitrogenase Activities of Nitrogen-Fixing Cyanobacteria under Nitrogen Starvation. Cells. 2022; 11(5):904. DOI: 10.3390/cells11050904.
Патенттер және басқа зияткерлік меншік
Пайдалы модельге патент №7247. Өтінім №2022/0413.2, берілген күні: 13.05.2022. Жарияланған күні: 01.07.2022. Атауы: «Топырақты азотпен байыту және ауыл шаруашылығы дақылдарының өнімділігін арттыру үшін қолданылатын Trichormus variabilis K-31 цианобактерия штаммы». Патент иеленушісі: «Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті» коммерциялық емес акционерлік қоғамы. Авторлары: Садвакасова А.К., Бауенова М.О., Заядан Б.К., Қосалбаев Б.Д., Кирбаева Д.К., Ыбраи С.Н., Нуралибеков С.Ш.


